Ware schoonheid zit van binnen
Vitruvius (zie vorige blog) stelde dat om eeuwigheidswaarde te creëren,
een gebouw aan drie voorwaarden moet voldoen:
- Firmitas: Stevig, veilig, structuur
- Utilitas: Bruikbaar, voldoet aan een functie
- Venustas: Bezit een zekere mate van schoonheid
Firmitas
Hieronder valt dat een gebouw niet moet instorten, het dak niet lekken en goede afscherming moet bieden van de buitenwereld. Ook een enterprise architectuur moet stevig zijn en structuur bieden. Of een architectuur deze eigenschappen bezit kan je testen door jezelf de volgende vragen te stellen: Tegen welke veranderingen in het bedrijf moet mijn architectuur robuust zijn, welke structuren zijn de essentie van mijn bedrijf en kom ik ze tegen in de architectuur. Mocht het bedrijf veranderen dan moet de architectuur mee kunnen veranderen.
Utitilitas
Een enterprise architectuur wordt gebouwd met een bepaalde functie in het achterhoofd. Mocht je een architectuur ontwerpen om schepen de haven binnen te loodsen en het laad en los schema uit te voeren dan moet deze architectuur om kunnen gaan met verandering in de functie. Wat gebeurt er met de architectuur als het havenbedrijf de beschikking krijgt over een eigen vliegveld. Of als naast het uitvoeren van het laad en los schema ook de planning hiervan gedaan moet worden. Pas hierbij op voor de super generieke architectuur die alle verandering aankan. Hierbij wordt de toepassing moeilijk en ervaringen uit het verleden bieden in dit geval één garantie voor de toekomst: het falen van de architectuurimplementatie.
Venustas
Zoals een reactie op mijn vorige blog al aangaf is de schoonheid het moeilijkst te vatten in enteprise architectuur. In de bouwkunde is schoonheid haast mathematisch bepaald door het toepassen van verhoudingen. De getallen 3, 4, 5 of de driehoek, het vierkant en het pentagram komen vaak voor. De kennis rondom de constructie van het pentagram dat je vaak in het roosvenster van gotische kerken boven de ingang ziet, was tot 1400 in handen van enkele ingewijde bouwkundige architecten die het als leerling geleerd hadden van hun meesters.
Wat maakt een enteprise architectuur mooi ? Hoewel ik geen definitief antwoord heb, weet ik wel in welke richting ik het wil zoeken. Het gaat om eigenschappen als balans, symmetrie, eenvoud, en het de vorige blog genoemde golden ratio. Zoals een gebouw met een allegaartje aan bouwstijlen zelden evenwichtig is, is een enterprise architectuur met soa en silos zelden mooi te noemen. Een architectuur met vele type koppelingen is complex om te beheren en het succes van de ESB ligt niet in zijn revolutionaire gedachtegoed, maar in het feit dat het eenvoud uitstraalt en een kluwen aan koppeling abstraheert tot een spiegelsymmetrie tussen front en backoffice systemen. Dat laatste brengt me bij extrinsieke en intrinsieke schoonheid in architectuur; is het een mooi plaatje of is het van binnen ook mooi. Maar dat is een blog op zich.
Ronald Streekstra



Al een tijdje vraag ik me af wat de verhoudingsgetallen in Enterprise Architectuur zijn. Bij bedrijfsarchitectuur kun je spelen met span of control. Bij modellen weet je dat de mensen gelijktijdig 7 concepten (+/- 2) in zijn hoofd kan afwegen. Fibonacci reeksen kan je gebruiken om overzichtelijke tabellen te construeren. Maar als je nu een greenfield situatie voor een bedrijf mag inrichten en je wordt gevraagd een service catalogus definiëren. Hoeveel worden dat er dan?
Atos Origin blogt nu ruim twee jaar over Enterprise Architectuur. Veel blogs gaan over trendgevoelige onderwerpen als SOA, EDA en Clouds. Daarnaast is er veel aandacht in de blogs om complexiteit te reduceren of te beheersen en soms zelf om het los te laten.

“Net als zijn tijdgenoten was hij op zoek naar de archè van het universum, een eerste principe als begin van de wereld. Bij Anaximander was de ene elementaire substantie, waaruit alles was ontstaan, niet het water zoals bij Thales en ook niet een andere stof die we kennen. Geen van deze elementen zou in staat zijn om alle tegenstellingen in de natuur kunnen verklaren. Het principe dat hij als oersubstantie poneerde was oneindige, eeuwige en tijdloze massa, die hij het apeiron noemde. Deze oersubstantie, die niet direct waarneembaar is, maar wel in staat is een antwoord te bieden op alle bestaande tegenstellingen, vormde de basis voor alle stoffen die wij kennen.”
Ik zou het mooi vinden als we in onze projectplannen wat meer rekening zouden houden met de weg naar het doel. Moet een project nu echt als Hannibal in een rechte lijn in de winter over de Alpen heen trekken of kunnen we ook wachten op de zomer en de route langs de middelandse zee kiezen.
Een belangrijke omissie in architectuur-tooling rondom Archimate vind ik het ontbreken van de mogelijkheid om te animeren. Als architect ben je continue bezig met de ist en de soll en de mogelijkheid om in stappen van ist naar soll te komen. In Bizzdesign Architect kan je middels attributen en colorviews weliswaar aangeven welke fuctionaliteit in welk plateau gerealiseerd wordt, maar je kijkt nog steeds naar een statische plaat.
